1860 — 1932
Powieściopisarz, poeta,
krytyk literacki, wydawca
Dane biograficzne
8 kwietnia 1860, Kolano, Podlasie
6 lipca 1932, Warszawa
Prawo, Uniwersytet w Dorpacie (1879-1884)
1924-1928, ul. Zacisze 1 (dziś Plac Weyssenhoffa)
Życiorys
Urodził się 8 kwietnia 1860 w majątku Kolano na Podlasiu. Wywodził się z inflanckiej, od XIV w. dobrze już spolszczonej, rodziny Weyssów vel Weyssenhoffów. Jego ojciec Michał Weyssenhoff zmarł przedwcześnie, a ciężar wychowania dzieci i prowadzenia włości na Żmudzi spadł na matkę pisarza, Wandę Weyssenhoffową z Łubieńskich.
Dzieciństwo spędził w Wilnie i na Żmudzi, lata gimnazjalne w Warszawie. W latach 1879-1884 studiował prawo na Uniwersytecie w Dorpacie, gdzie był członkiem polskiej korporacji akademickiej Konwent Polonia. Następnie gospodarował w odziedziczonych dobrach w Samoklęskach na Lubelszczyźnie. Od 1891 r. mieszkał w Warszawie, gdzie od 1896 r. wydawał i redagował „Bibliotekę Warszawską”.
Dużo podróżował po Europie. W 1908 r. na trzy lata osiadł w Steglitz pod Berlinem. Pierwszą wojnę światową przeżył w Rosji. W 1918 r. wrócił do odrodzonej Polski.
Lata bydgoskie (1924-1928)
W kwietniu 1924 r. przeniósł się do Bydgoszczy i początkowo zamieszkał przy ul. Gdańskiej 29. Osiedlając się w Bydgoszczy był już literatem o ugruntowanym prestiżu. Władze miejskie przydzieliły mu komfortowe mieszkanie przy ul. Zacisze 1. Czynnie uczestniczył w życiu społeczno-kulturalnym Bydgoszczy — wygłaszał odczyty o twórczości Adama Mickiewicza, Henryka Sienkiewicza i Juliusza Słowackiego. Był jednym z założycieli Bydgoskiego Towarzystwa Łowieckiego.
Napisał tu książkę „Mój pamiętnik literacki” (1925) oraz romans „Jan bez ziemi” (1929). W 1928 r. opuścił Bydgoszcz. Zmarł 6 lipca 1932 r. w Warszawie.
Twórczość literacka
1901 — Sprawa Dołęgi
1905 — Syn marnotrawny
1911 — Soból i panna (arcydzieło)
1911 — Hetmani
1915 — Puszcza
1925 — Mój pamiętnik literacki
1929 — Jan bez Ziemi
Pamięć i spuścizna
Ulicę Zacisze, przy której mieszkał w Bydgoszczy, przemianowano na Plac Weyssenhoffa. W 1960 r., w setną rocznicę jego urodzin, na frontonie budynku odsłonięto tablicę pamiątkową:
„Tu mieszkał w latach 1924-1928 pisarz polski Józef Weyssenhoff 1860-1932 piewca przyrody i łowiectwa”
